මුලු උපයෝගීතාවයේ උපරිමය

-

 





දැනට අපි මුලු උපයෝගීතාවය සහ ආන්තික උපයෝගීතාවය වෙන වෙනම තමයි කතා කරේ. නමුත් අපි දැනටමත් දන්නවා එම වක්‍ර දෙක අතර පැහැදිලි සබඳතාවක් තියෙන වග. අන්න ඒ දේ තමයි අපි මෙතන බලන්නෙ. එය කොටස් 3කට බෙදලා දකිමු. 

🔴 ඒ විදියට මෙතෙන්දී මුලු උපයෝගීතාවය ඉහල නැඟල උපරිමයකට ලඟා වෙනවා. ⁣අන්න ඒ කොටසේදී ආන්තික උපයෝගීතාවය පහල ගියත් එය පවතින්නේ ධන කලාපයේ , එනම් ඒ කොටසේදී ආන්තික උපයෝගීතාවයේ අගය , ධන අගයක් වෙලා පවතිනවා. 

🔴 ඊලඟ අවස්ථාව තමයි මුලු උපයෝගීතාවය උපරිම වන වේලාව. හොඳට බලන්න ඒ වෙලාවේ ආන්තික උපයෝගීතාවය බිංදුවයි ( zero). ඒ point එක ඉතාම වැදගත් ඒක ඉදිරියට අතවශ්‍යයි. 

🔴 ඊලඟ කොටස තමයි, මුලු උපයෝගීතාවය ක්‍රමිකව පහල බැසීම. ඒ අනුව ඉන් පසුව දිගටම මුලු උපයෝගීතාවය පහල යනවා. ඒ විදියට එම කොටසට ආදාලව ආන්තික උපයෝගීතාවය සෑම විටම ඍණ අගයක් ගනී. එසේ ඉන් පසුව දිගින් දිගටම ආන්තික උපයෝගීතාවය ඍණ අගයක්ව පවතී. 

❗මුලු උපයෝගීතාවය ඉහල යද්දී ---> ආන්තික උපයෝගීතාවය ධන අගයකි.

❗මුලු උපයෝගීතාවය උපරිම වන විට ---> ආන්තික උපයෝගීතාවය ශූන්‍ය වේ.

❗මුලු උපයෝගීතාවය පහල යද්දී ---> ආන්තික උපයෝගීතාවය ඍණ අගයකි.

#EconwithASM
#Economics
#Utility
#Cardinalutilitytheory
#Consumerbehaviour
#Econ
#උපයෝගීතාවය
#ආර්ථිකවිද්‍යාව

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

පාරිභෝගික සමතුලිතය වෙනස් වීම

-
Image
  මෙහෙමයි. අපි  කලින් පාරිභෝගික සමතුලිතය කියල කිව්වෙ ⁣මොකක්ද ? IC වක්‍රය හා BC වක්‍රය එකිනෙකට ස්පර්ශ වන ලක්ෂ්‍යය. හැබැයි එහෙම සමතුලිතයක ඉද්දී. එකවරම ආදායම හෝ භාණ්ඩ වල මිල වෙනස් වුනොත් මොකද වෙන්නෙ. කලින් සමතුලිතයම එවිටත් පවතිනවද . නෑ නේද. අන්න ඒ දේ සිද්ධ වෙන ආකාරය අපි බලන්න ඕන. හැබැයි මිල , ආදායම ප්‍රායෝගික ලෝකය තුල එක වැර වෙනස් වෙන්න පුලුවන්. නමුත් අපි පහසුව තකා ඒ ඒ විචල්‍ය වල වෙනස් වීම වෙන වෙනම කතා කරනවා.  ඒ විදියට අපි මුලින්ම කතා කරන්නේ ආදායම වෙනස් වීම ගැනයි.  - පාරිභෝගිකයාගේ මුදල් ආදායම වෙනස්වීම තුලින් ඇතිවන ප්‍රතිවිපාක -  මේ දේ තුලින් අපිට දකින්න පුලුවන් මූලිකම ප්‍රතිඵලය තමයි ආදායම් පරිභෝජන වක්‍රය හෙවත් Income consumption curve . කෙටියෙන් අපි ICC කියල කියනවා.  එසේ , ආදායම් පරිභෝජන වක්‍රය යනු, "සලකා බලන කාලපරිච්ඡේදයක් තුලදී , භාණ්ඩ වල මිල ඇතුලුව අනෙකුත් සාධක නොවෙනස්ව තිබියදී , පාරිභෝගික මුදල් ආදායම පමණක් වෙනස් වන්නේ නම්, එහිදී ඒ ඒ ආදායම් මට්ටම් වලදී ඇතිවන විවිධ පාරිභෝගික සමතුලිත ලක්ෂ්‍යයන් යා කරමින් අදිනු ලබන රේඛාවයි. "  නිර්වචනය තුලම උපකල්පන 2 යි...
Read more

ආදේශන හා ආදායම් ප්‍රතිවිපාක වල හැසිරීම

-
Image
  ආදේශන හා ආදායම් ප්‍රතිවිපාක වල හැසිරීම.. 🔴 ආදේශන ප්‍රතිවිපාකය. පාරිභෝගිකයා සෑම විටම තම උපයෝගීතාවය එලෙසම තබාගෙන , වියදම් වැඩි භාණ්ඩ වෙනුවට වියදම් අඩු භාණ්ඩ පරිභෝජනය කරයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස පාරිභෝගිකයා පවත්නා උපේක්ෂා වක්‍රයේ වෙනත් ලක්ෂ්‍යයක කටයුතු කරයි.   🔹 ඕනෑම භාණ්ඩ වර්ගයකම ආදේශන ප්‍රතිවිපාකය සහ මිල වෙනස අතර සෑම විටම පවතින්නේ ප්‍රතිලෝම හෙවත් ඝෘණ සබඳතාවයකි. ඒ කියන්නෙ අදාල භාණ්ඩයේ මිල වැඩිවන විට ආදේශන ප්‍රතිවිපාකය හරහා ප්‍රමාණය වැඩි කරවනවා. මිල අඩු වන විට ආදේශන ප්‍රතිවිපාකය හරහා ඒකක ප්‍රමාණය අඩු කරවනවා. සරලයි 😁. 🔴 ආදායම් ප්‍රතිවිපාකය. මෙය නිසා පාරිභෝගිකයාගේ උපයෝගීතාවය වෙනස් වෙයි. ඒ නිසා අලුත් උපෙක්ෂා වක්‍රයක් නිර්මාණය වනවා හෙවත් පවතින උපෙක්ෂා වක්‍රය දකුණට හෝ වමට විතැන් වනු ඇත. 🔹 ආදේශන ප්‍රතිවිපාකය මෙන් , සෑම විටම පොදුවේ කුමන සබඳතාවයක් මිල සමඟ දක්වනවාද යන්න අපට මෙහිදී කිව නොහැක. මක් නිසාද යත් මිල සමඟ ආදායම් ප්‍රතිවිපාකය දක්වන සබඳතාවය භාණ්ඩ වර්ගය අනුව වෙනස් වේ.  එනම් ආදායම් නම්‍යතාවය අනුව එය වෙනස් වේ.ඇතැම් භාණ්ඩ වලට එය ඝෘන වද්දී ඇතැම් ඒවා සඳහා එය ධන හෝ ශූන්‍ය වි...
Read more

හීනවන ආන්තික උපයෝගීතා න්‍යාය - Thw Law Of diminishing Marginal Utility

-
Image
  පෙර සඳහන් කල ආන්තික උපයෝගීතාවයේ ස්වභාවය හා හැඩය අපි සුවි⁣ශේෂි ලෙස හඳුනාගන්නවා. එනම් ආන්තික උපයෝගීතාවය ඍණ බෑවුමක් සහිතව මේ විදියට හැසිරෙන තත්වය අපි , හීනවන ආන්තික උපයෝගීතා න්‍යාය ලෙස හඳුනාගන්නවා. මෙහිදී ආන්තික උපයෝගීතා වක්‍රයට පවතින්නේ ඍණ බැවුමක් වගේම ඒ හරහාම තමයි අපි මෙම හීනවන ආන්තික උපයෝගීතා න්‍යාය හඳුනාගන්නෙ.  සරලවම පෙර සඳහන් කල බත් පිඟන් කතාව මෙයට අදාලයි. අනෙකුත් සාධක සියල්ල නොවෙනස්ව පවතී නම්. පරිභෝජනය කරන (කන පිඟන්) බත් පිඟන් ගණන වැඩි කරන විට බත් පිඟන් වලින් ලබන තෘප්තිය / ආන්තික උපයෝගීතාවය ක්‍රමයෙන් පහල බසී.  #EconwithASM #Economics #Utility #Cardinalutilitytheory #Consumerbehaviour #Econ #උපයෝගීතාවය #ආර්ථිකවිද්‍යාව
Read more

නිෂ්පාදන න්‍යාය හැඳින්වීම

-
Image
 හොඳයි මේ තමයි අපේ ඊලඟ පරිච්ඡේදය. අපි කලින් කතා කරා වෙලඳපලේ ඉන්න ගැනුම් පාර්ශවය වුනු පාරිභෝගිකයා විසින් කොහොමද එයාගේ තීරණ ගන්නේ සහ මිලදී ගැනීම කරන්නෙ කෝමද කියන එක. එම පාඩම සම්පූර්ණයෙන්ම දීර්ඝ විස්තරයක් සහිතව වෙනම පෝස්ට් සීරියස් එකක් ලෙස අපි දැනටමත් කරල අවසන්. ඉතිං අපි පාරිභෝගිකයා විතරක් කතා කරල මදි වෙලඳපොල පාර්ශවය දෙකකින්ම සමන්විත.වෙන නිසා , අපි මේ දෙපැත්තම සලකා බැල්ය යුතුමයි. ඉතිං මේ අපි කතා කරන්න යන්නෙ , නිෂ්පාදකයා සහ ඔහුගේ තීරණයන් ගන්නා අකාරය පිලිබඳවයි.  අපි පලමුව කතා කරන මූලික සංකල්ප තමයි මේ. 🔴 කෙටිකාලයට අදාල නිෂ්පාදන න්‍යාය. 🔴 නිෂ්පාදන ශ්‍රිතය. 🔴 මුලු, සාමාන්‍ය හා ආන්තික නිෂ්පාදනය. 🔴 නිශ්පාදනයේ අවධි. 🔴 හීනවන ආන්තික ඵල. හොඳයි අපි අද පාඩමේ මුලින්ම කතා කල යුත්තේ නිෂ්පාදන න්‍යාය ⁣යනු කුමක්ද කියන එකයි. එහිදී යම් නිෂ්පාදනයක් කරන්නෙ කොහෙද ? ඒ අනිවාර්යයෙන්ම කර්මාන්තශාලා , යන්ත්‍රසූත්‍ර වලට අදාල ආයතනයක නේද ? නිෂ්පාදනය පාන් නම්, ඒවා හදන්නෙ බේකරියක. ඒ විදියට මේ බේකරිය තමයි ආයතනය. එසේ ,  ආයතනය ( Firm ) යනු , 🔹 ශ්‍රමය , අමුද්‍රව්‍යය , හා ප්‍රාග්ධනය වැනි යෙදවුම් නිමවුම් බවට ...
Read more

සංඛ්‍යාසූචක උපයෝගීතාවය - Cardinal Utility Approach

-
Image
 මේ තමයි පලවැනි උපයෝගීතා සංකල්පය . සංඛ්‍යාසූචක උපයෝගීතාවය (cardinal utility approach ) ඒ අනුව මුල්ම කාලයේ උපයෝගීතාවය දැක්කේ මේ විදියට. එහිදී කියන දේ තමයි පාරිභෝගිකයෙක්ගෙ උපයෝගීතාවය නිශ්චිත මැනල ඉලක්කමකින් පෙන්වන් පුලුවන් කියන දේ.  හැබැයි අන්න එතෙන්දිම ඕන කෙනෙකුට දැනෙනවා , මේ උපයෝගීතාවය කියන දේ එහෙම මනින්න පුලුවන් දෙයක් ද කියන ප්‍රශ්නය. දැන්ම ඒ ගැන හිතන්න එපා ඒ ගැන මේක අවසානයේ පැහැදිලි කරනවා.  කොහොම හරි මෙහිදී මෙම සංකල්පයට බර ආර්ථික විද්‍යාඥයන් තර්ක කරන්නෙ එදිනෙදා අපි බර , දියර ආදීය කිරනවා වගේ උපයෝගීතාවයත් මැනල ඉලක්කමකින් පෙන්වන්න පුලුවන් කියන එකයි. අන්න ඒක නිසාමයි මේකට අපි සංඛ්‍යා පදනම් කරගත් උපයෝගීතා සංකල්පය හෙවත් සංඛ්‍යාසූචක උපයෝගීතාවය කියනනෙ. එහිදී ඔවුන් යොදා ගන්නා මිනුම තමයි "යුටිල"(utils). මෙතනින් පසු දිගටම කතා කරන්නේ මේ සංඛ්‍යාසූචක උපයෝගීතා සංකල්ප ගැනයි. 😁👍 #Economics #Econsinhala #Utility #EconwithASM #theoryofconsumerbehaviour #පාරිභෝගිකහැසිරීම්න්‍යාය #උපයෝගීතාවය
Read more

පාරිභෝගික සමතුලිතය

-
Image
 ප්‍රායෝගික උදාහරණයකින් පහත පරිදි මෙම තත්වය ගණනය කල හැක. එකෙන් පේන දේ තමයි එක කොන්දේසියක් ඉටු වන පලියට එතැන සමතුලිතය පවතින්නෙ නෑ. සමතුලිතයක් තියෙන්න නම් අනිවාර්යයෙන්ම කොන්දේසි 2ම ඉටුවෙලා තියෙන්න ඕන.  😁👍 #EconwithASM #Economics #Utility #Cardinalutilitytheory #Consumerbehaviour #Econ #උපයෝගීතාවය #ආර්ථිකවිද්‍යාව
Read more

මිල වෙනස්වවීමක ප්‍රතිවිපාක

-
Image
  ඇත්තටම මේක ඉතාම වැදගත් කොටසක් වගේම මේක තමයි අපි මෙච්චර කතා කරපු පාරිභෝගික හැසිරීම් න්‍යායේ අවසානය. ඉතින් උසස් පෙල ආර්ථික විද්‍යාව කරපු ඕන අයෙක් දන්නවා ඉල්ලුම් නීතියට හේතු. හැබැයි උසස් පෙලදී ඒ හේතු මූලිකව හඳුනාගන්නවා මිස ඒවා ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කරන්නෙ නෑ. අන්න ඒවා අපි දැන් ගැඹුරින් හේතු සහිතව වෙන විදිය තමයි අධ්‍යයනය කරන්න යන්නෙ. එසේ මිල හා ඉල්ලුම් ප්‍රමාණය අතර ඇති ප්‍රතිලෝම සබඳතාවයට බලපාන මූලිකම සාධක 2 කි.  1. මිල වෙනස්වීමක ආදේශන ප්‍රතිවිපාකය. 2. මිල වෙනස්වීමක ආදායම් ප්‍රතිවිපාකය. යම් භාණ්ඩයක මිල වෙනස්වීමක් හරහා ඇති කරන ප්‍රතිවිපාක. මෙතනදී අන්වාර්‍යයෙන්ම මේ සඳහා අදාල වන උපකල්පන ටික ඒ විදියටම , ඒ අවස්ථාවට අනුව හරියටම මතක තබා ගන්න වගබලා ගන්න. උපකල්පන , 1. අනෙකුත් පරිභෝජන භාණ්ඩ වල නොවෙනස්ව පැවතීම. 2. පාරිභෝගිකයාගේ මුදල් ආදායම නොවෙනස්ව පැවතීම. 3. පාරිභෝගිකයාගේ එම භාණ්ඩය සම්බන්ධයෙන් පවත්නා රුචිකත්වය ස්ථාවරව පැවතීම. 4. සලකා බලන භාණ්ඩයේ පමණක් මිල වෙනස් වීම. එසේ මෙවැනි උපකල්පන යටතේ සලකා බලන භාණ්ඩයේ මිල වෙනස්වීම නිසා එම භාණ්ඩයට ඇති ඉල්ලුම කෙරෙහි ඇතිවන ප්‍රතිවිපාක 2 කි. එම දෙකේ එකතුව මු...
Read more

පාරිභෝගික වරණය හා පෙලගැස්වීම

-
Image
 පෙර කොටසින් අපි සඳහන් කරා පාරිභෝගික අභිරුචිය ගැන. ඒ අභිරුචිය කියන දේ නිකංම අපි මෙතනදී කතා කරන්නෙ නෑ. ඒකට බලපාන ගුණ නැත්නම් ලක්ෂණ 3ක් පදනම් කරගෙනයි අපි එය අධ්‍යයනය කරන්නෙ. ඒ 3 කතා කරන්න කලින් පහත පරිදි උදාහරණයක් ගැන හිතන්න.  පහත පරිදි A හා B ලෙස භාණ්ඩ බන්ඩල 2ක් පවතී. බන්ඩලයක් සමන්විත වෙනවා පතෝල කරල් හා සැමන් ටින් යන භාණ්ඩ වර්ග 2කින්. ( ගොඩක් දුරට ඉස්සරහට අපි කතා කරන හැම උදාහරණයක්ම භාණ්ඩ වර්ග 2ක් භාවිතා කරල තමයි කතා කරන්නෙ. )  A බන්ඩලය නැතහොත් කූඩය = පතෝල කරල් 4 යි. සැමන් ටින් 1 යි. B බන්ඩලය නැතහොත් කූඩය = පතෝල කරල් 2 යි. සැමන් ටින් 2යි.  එතකොට තමන්ගෙ ආදායමින් වැඩිම අභිරුචිය තියෙන්නෙ කොයි බන්ඩලයද , අන්න ඒ බන්ඩලය තමයි පාරිභෝගිකයා මිලදී ගන්නෙ. දැන් බලමු අභිරුචියට පදනම් වන ලක්ෂණ ( properties) 3. 🔴 1. Completeness - පරිපූර්ණත්වය     ⁣/ සම්පූර්ණත්වය .  A ට වඩා මම B ට කැමති. නැත්නම් B ට වඩා මම A ට කැමති, හෝ A හා B ට මම එකසමානව කැමතී , විදියට පාරිභෝගිකයාට තමන්ගෙ අභිරුචිය පැහැදිලිව පූර්ණව කියන්න පුලුවන් වෙන්න ඕන. කෙලින්ම තමන්ගේ අභිරුචිය පූර්ණ වශයෙන් වෙන්...
Read more

මිල පරිභෝජන වක්‍රය හා ඉල්ලුම් වක්‍රය

-
Image
  මිල පරිභෝජන වක්‍රය හා ඉල්ලුම් වක්‍රය. ( Price consumption curve - PCC & Demand curve ) අපි කලින් කතා කරානෙ ආදායම් පරිභෝජන වක්‍රය හා ඒ ඇසුරින් හදපු ඒංගල් වක්‍රය . අන්න ඒ වගේම මෙතනදී අපි හදනවා මිල පරිභෝජන වක්‍රය සහ ඒ ඇසුරින් ඉල්ලුම් වක්‍රය. අපි මුලින්ම කිව්ව මේ අපි කතා කරන්නෙ පාරිභෝගික සමතුලිතය වෙනස් වීම සහ එම වෙනස් වීමට බලපාන මූලික සාධක දෙක කියල. දැන් අපි එකක් කතා කරල ඉවරයි ඒ තමයි ආදායම. ඒ වගේම අපි ඒ වෙනස් වීමත් සමඟ ඇතිවන ආදායම් පරිභෝජන වක්‍රයත් හැදුව. ඒ ඇසුරින් ඒංගල් වක්‍රය හැදුවා. ඉතින් දැන් අපි කරන්න යන්නෙ, සමතුලිතය වෙනස් වීමට බලපාන අනෙක් සාධකය වන මිල වෙනස් වීම සහ ඒ වෙනස් වීම සලකා බලා නිර්මාණය කරගත හැකි වක්‍රය වන, මිල පරිභෝජන වක්‍රය හා ඒ ඇසුරින්,  අපි කවුරුත් දන්න ඉල්ලුම් වක්‍රය නිර්මාණය කර ගැනීම.  ඉතින් ⁣උසස් පෙල දී නම් , ඉල්ලුම් වක්‍රය නිකංම ඇන්දත්, මෙතනදී අපිට පැහැදිලිව අවබෝධ කරගන්න පුලුවන් කොහොමද අපේ ඉල්ලුම් වක්‍රය නිර්මාණය වන්නේ සහ එයට පදනමක් ඇති බව යන කාරණා දෙකම. මිල පරිභෝජන වක්‍රය යනු, " සලකා බලන කාලපරිච්ඡේදය තුල , ආදායම ඇතුලු අනෙකුත් සාධක නොවෙනස්ව තිබියදී...
Read more

මිල වෙනස්වීමක ප්‍රතිවිපාක 2

-
Image
 මේ ප්‍රතිවිපාකය සිදුවන ආකාරය ගැන දැනට අපි කතා කරේ වචනයෙන් විතරයි. නමුත් මේක සිද්ධ වෙන ආකාරය හරියටම තේරුම් ගන්න පුලුවන් වෙන්නෙ වක්‍ර නිර්මාණය කරලයි. මින් පසුව රූපසටහන් හා වක්‍ර ආශ්‍රයෙන් උදාහරණ සහිතව මේ දෙය පැහැදිලි කරගමු.  හොඳට මතක තබා ගත යුතු කාරණය තමයි මේ ප්‍රතිවිපාක දෙකට පදනම් කරගත් උපකල්පන හරියටම ඒ අවස්ථාවට ගලපා ගත යුතුයි කියන එක. නැත්නම් තේරුම් ගන්න අමාරයි මේක සිද්ධ වෙන විදිය. 👇🙂 උදාහරණය අනුව,  පසිඳුගේ ආදායම රුපියල් 300. දැනට පීසා එකක මිල 30 යි. දැනට බගර් එක මිල 20 යි. ඒ අනුව යමින් මෙතන ආදායම් සංරෝධකය ( budget constraint ) සහ  උපේක්ෂා වක්‍ර නිර්මාණය කර ඇත. දැනට A කියන ලක්ෂ්‍යයේ සමතුලිතය විදියට පසීදු පරිභෝජනය කරමින් ඉන්නවා. පීසා වලින් නම් ඒකක 6 යි. දැන් එකවරම පීසා එකක මිල රුපියල් 15 කින් අඩු වෙනවාලු. මොකද වෙන්නෙ .අලුත් ආදායම් සංරෝධකයක් ඇතිවෙනව නේද? ඒක B2 ලෙස නම් කරනවා. හරියටම කිව්වොත් B1 වක්‍රය පීසා අක්ෂයෙන් දකුණට භ්‍රමණය වෙලා. දැන් බලන්න අලුත්ම සමතුලිතයක් නිර්මාණය වෙලා A වල සිට B දක්වා අලුත් ලක්ෂ්‍යයක පසිදු කටයුත කරනවා. දැන් එවිට පසිදු පීසා ඒකක 11ක් පරිභෝජනය ...
Read more